ترامپ: اگر توافق نشود، اتفاقات خیلی بدی میافتد! آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا ۲۰۲۶
در روزهای اخیر، مذاکرات ایران و آمریکا به یکی از داغترین موضوعات سیاسی و اقتصادی ایران و جهان تبدیل شده است. از یک سو دونالد ترامپ با لحنی تهدیدآمیز اعلام کرده که ناوهای جنگی بزرگ آمریکا در حال حرکت به سمت منطقه هستند و اگر توافقی حاصل نشود، «اتفاقات خیلی بدی» رخ خواهد داد. از سوی دیگر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، رسماً دستور داده که وزیر امور خارجه در صورت فراهم بودن شرایط مناسب و بدون تهدید، مذاکرات عادلانه و منصفانه را پیگیری کند.
آیا این بار مذاکرات به نتیجه میرسد یا دوباره به بنبست میخورد؟
پزشکیان دستور داد: مذاکرات عادلانه با آمریکا آغاز شود
مهمترین خبر امروز، اظهارنظر مستقیم مسعود پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) بود. او نوشت:
«به وزیر امور خارجه دستور دادم در صورتی که محیط مناسب و بدون تهدید و انتظارات غیرمنطقی وجود داشته باشد، مذاکرات عادلانه و منصفانه را پیگیری کند.»
این پیام به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شد و نشاندهنده تغییر لحن رسمی تهران پس از هفتهها تنش است. پزشکیان تأکید کرد که این تصمیم پس از درخواستهای دولتهای دوست منطقهای و در پاسخ به پیشنهاد مذاکره ترامپ اتخاذ شده است.
خبرگزاریهای داخلی مانند فارس ابتدا مدعی شدند که رئیسجمهور «دستور آغاز مذاکرات» را صادر کرده، اما این خبر سریعاً اصلاح یا حذف شد. با این حال، تکذیب رسمی صورت نگرفت و سیگنالهای مثبت از تهران ادامه دارد.
ترامپ: کشتیهای بزرگ ما در راه ایران است + مذاکره در جریان است
دونالد ترامپ روز دوشنبه (۲ فوریه) در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «کشتیهای بزرگ ما – بزرگترین و بهترینها – در
حال حرکت به سمت ایران هستند. ما با ایران در حال گفتگو هستیم. باید ببینیم چه میشود. اگر به توافق برسیم عالی است، اگر نه، احتمالاً اتفاقات بدی خواهد افتاد.»
او همچنین تأکید کرد که هدفش دستیابی به توافق عادلانه بدون سلاح هستهای است. منابع آمریکایی به آکسیوس و رویترز گفتهاند که ترامپ واقعاً خواستار توافق است و هدف از نشست احتمالی «گوش دادن به حرفهای طرف ایرانی» است.
مذاکرات مستقیم در استانبول؛ جمعه ۱۷ بهمن (۶ فوریه)؟
بیشتر رسانههای معتبر بینالمللی و داخلی گزارش دادهاند که مذاکرات سطح بالا میان عباس عراقچی (وزیر امور خارجه ایران) و استیو ویتکاف (فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه) احتمالاً روز جمعه در استانبول برگزار میشود.
آکسیوس: مذاکرات مستقیم عراقچی و ویتکاف روز جمعه در ترکیه
رویترز: ترامپ خواستار توافق است و نشست استانبول برای شنیدن موضع ایران برنامهریزی شده
یورونیوز: دیدار احتمالی ویتکاف و عراقچی + حضور احتمالی جرد کوشنر
تابناک و تسنیم: تأیید احتمال دیدار در روزهای آتی، اما هنوز مکان و زمان ۱۰۰٪ نهایی نشده
برخی منابع اضافه کردهاند که مذاکرات در دو مسیر پیش خواهد رفت:
مسیر اول: صرفاً برنامه هستهای (غنیسازی، سطح ذخیره اورانیوم، بازرسیها)
مسیر دوم: مسائل گستردهتر شامل برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای
ایران تأکید دارد که موشکها و سیاست منطقهای قابل مذاکره نیست، اما ظاهراً روی موضوع هستهای انعطاف بیشتری نشان میدهد.
شروط آمریکا و خط قرمزهای ایران
آمریکا (طبق گزارش والاستریت ژورنال و ISW) سه شرط اصلی گذاشته است:
توقف کامل غنیسازی اورانیوم
محدودیت شدید برنامه موشکی بالستیک
قطع کامل حمایت از محور مقاومت
ایران تاکنون گفته که دو شرط آخر خط قرمز است و تنها درباره هستهای حاضر به گفتگو است. برخی منابع ایرانی به رویترز گفتهاند که محدودیت موشکی «مانع بزرگتری» نسبت به غنیسازی است.
تأثیر مذاکرات بر قیمت دلار، طلا و سکه
از لحظه انتشار اخبار مثبت مذاکره، بازار واکنش نشان داد:
- کاهش محسوس قیمت دلار در بازار آزاد
- افت قیمت طلا و سکه
- کاهش انتظارات تورمی
کارشناسان معتقدند اگر مذاکرات به توافق اولیه (حتی محدود) منجر شود، میتواند موج کاهشی قویتری در بازار ارز و طلا ایجاد کند. اما اگر شکست بخورد یا به بنبست برسد، احتمال جهش شدید قیمتها وجود دارد.
چالشها و موانع اصلی پیش رو
- موضع اسرائیل: نتانیاهو و مقامات اسرائیلی مذاکرات را «فریب و خرید زمان» میدانند و فشار میآورند که آمریکا گزینه نظامی را حفظ کند.
- اعتماد پایین دو طرف: سابقه خروج آمریکا از برجام و حملات متقابل سال گذشته، اعتماد را به شدت کاهش داده.
- فشار داخلی در ایران: برخی جریانها مذاکره را «تسلیم» میدانند.
- زمان محدود: ترامپ معمولاً قراردادهای بلندمدت امضا نمیکند و احتمالاً به دنبال توافقی کوتاهمدت (۳ ساله) است.
نتیجهگیری: شانس توافق چقدر است؟
تا لحظه نگارش این مقاله (۳ فوریه ۲۰۲۶)، مذاکرات در مرحله مقدماتی و تدارکاتی است. سیگنالهای مثبت از هر دو طرف وجود دارد، اما اختلافات عمیق همچنان پابرجاست.
- اگر مذاکرات استانبول به چارچوب اولیه برسد → شانس توافق موقت (کاهش غنیسازی در ازای کاهش محدود تحریمها) بالا میرود.
- اگر یکی از طرفین شروط حداکثری را پافشاری کند → خطر شکست و افزایش تنش نظامی جدی خواهد بود.
