ایستگاه ناشناخته رادیویی که با آغاز جنگ ظاهر شد؛ پشت این سیگنالها چه میگذرد؟
در میانهی بحران و در شرایطی که دسترسی به اینترنت بارها مختل شده، شایعات و گزارشهای متعددی درباره یک فرستنده مرموز موج کوتاه منتشر شده است. درست از همان روزی که درگیریها آغاز شد، روی یک فرکانس خاص صدایی ظاهر شد؛ صدای مردی که سه بار عبارت «توجه! توجه! توجه!» را اعلام میکند و سپس رشتهای طولانی از اعداد فارسی را پشتسر هم میخواند. هر بار حدود دو ساعت این پیام ادامه دارد و پس از مکثی چند ساعته، دوباره از ابتدا آغاز میشود.
بررسیهای اولیه نشان میدهد که این پخشهای منظم از نهم اسفند شروع شدهاند و روزی دو نوبت روی موج کوتاه منتشر میشوند. سازمان «پریوم»، که فعالیتهای اطلاعاتی روی موج کوتاه را در سطح جهانی زیر نظر دارد، اعلام کرده سیگنال ابتدا روی فرکانس ۷۹۱۰ کیلوهرتز و دقیقاً در ساعت ۰۲:۰۰ و ۱۸:۰۰ به وقت جهانی شنیده شده است. با بهرهگیری از روشهایی مانند مثلثیابی رادیویی، این گروه محل احتمالی فرستنده را مرکز پخش یک پایگاه آمریکایی در بوبلینگنِ آلمان معرفی کرده و احتمال داده که این فعالیتها با یکی از واحدهای ارتباطات راهبردی ارتش آمریکا مرتبط باشد.
با این حال همچنان مشخص نیست چه نهادی کنترل این پخشها را در دست دارد و این رشته اعداد برای چه مخاطبی ارسال میشود.
هر پیام دو ساعته به چند بخش ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای تقسیم میشود. هر بخش با فرمان «توجه!» شروع شده و پس از آن مجموعهای از اعداد فارسی به گوش میرسد که گاهی یک واژه انگلیسی در میانشان قرار دارد. کمتر از یک هفته پس از شروع کار، روی همین فرکانس پارازیت انداخته شد و یک روز بعد فرستنده، پیام خود را روی ۷۸۴۲ کیلوهرتز ادامه داد.
این رفتارها بسیاری را یاد «ایستگاههای اعداد» انداخته است؛ پدیدهای که از دوران جنگ سرد مشهور شد و حالا گویا دوباره زنده شده است.
بازگشت روشی فراموشنشده از دوران جنگ سرد
ایستگاههای اعداد در گذشته نام رمز ایستگاههایی بود که روی موج کوتاه اعداد، کدها یا پیامهای به ظاهر بیمعنی را پخش میکردند. این پیامها معمولاً به شبکههای اطلاعاتی دولتها تعلق داشت و به عنوان راه ارتباط امن با مأموران میدانی عمل میکرد. به دلیل ماهیت غیرقانونی پخش بدون شناسه در قوانین جهانی، هیچ کشوری رسماً مسئولیت چنین ایستگاههایی را نمیپذیرفت.
در دورهی جنگ سرد، ارتباطات جاسوسی پیچیدهتر شده بود و ارسال پیامهای رمزنگاریشده از طریق موج کوتاه یکی از راههای محبوب سرویسهای امنیتی بود. گاهی جاسوسها نیز با فرستندهای کوچک و قابلحمل در پاسخ، پیام خود را مخفیانه مخابره میکردند. رمزهای عددی تنها زمانی قابلگشایش بودند که گیرنده دفترچه رمز مخصوص را در اختیار داشت؛ ابزاری که از پیش بین طرفین هماهنگ میشد.
فرستندهای که هنوز هویت و مأموریتش نامعلوم است
با اینکه منشأ احتمالی سیگنال شناسایی شده، هیچ مدرک قطعی درباره هدف واقعی این پخشها وجود ندارد. محققان میگویند ماهیت رمزنگاریشده پیامها میتواند رمزگشایی را برای سالها ناممکن نگه دارد. با این وجود، نظم زمانی مشخص و استفاده پیوسته از دو فرکانس ثابت نشاندهنده یک عملیات کاملاً سازمانیافته است.
برخی تحلیلها احتمال میدهند منبع ارسال داخل ایران باشد و این سیگنالها راهی اضطراری برای ارتباط با شبکههای اطلاعاتی در دوره جنگ باشند. گروهی دیگر، سناریوی مخالف را باورپذیرتر میدانند و معتقدند مأموران غربی در ایران مخاطب اصلی این پیامها هستند.
از همان اوایل انتشار این سیگنال، تلاش برای خنثیسازی آن آغاز شد. ناظران متوجه شدهاند که از نوعی پارازیت موسوم به «اخلالگر حبابی» استفاده میشود؛ تکنیکی که روی فرکانس هدف صدایی تپنده و شبیه قلقل پخش میکند تا پیام اصلی زیر نویز دفن شود و شنیده نشود. این روش سالهاست برای مختل کردن پخشهای موج کوتاه در نقاط مختلف جهان استفاده میشود و هدفش جلوگیری از رسیدن پیام به گیرنده واقعی است.
