مهاجرت کاری به آلمان، به عنوان یکی از قدرتمندترین اقتصادهای اروپا، همیشه جذاب بوده است. با نرخ بیکاری پایین (حدود ۵.۵ درصد در سال ۲۰۲۵) و نیاز شدید به نیروهای متخصص در بخشهایی مانند فناوری اطلاعات، مهندسی، بهداشت و آموزش، آلمان سالانه بیش از ۱۳۰ هزار نیروی کار خارجی جذب میکند. قانون مهاجرت نیروهای متخصص (Fachkräfteeinwanderungsgesetz) که از نوامبر ۲۰۲۳ اجرا شد، در سال ۲۰۲۶ با تغییرات مهمی مانند افزایش آستانه حقوق، دیجیتالسازی فرآیند ویزا و گسترش لیست مشاغل کمبود، وارد مرحله جدیدی میشود. این تغییرات، فرصتهای بیشتری برای متخصصان ایرانی فراهم میکند، اما الزامات سختگیرانهتری نیز به همراه دارد.
اگر شما یک مهندس نرمافزار، پرستار یا متخصص IT هستید و به دنبال زندگی بهتر در اروپا میگردید، این مقاله به سوالات اساسی شما پاسخ میدهد: چگونه شروع کنم؟ چه مدارکی نیاز دارم؟ حقوق حداقل چقدر است؟ آیا برای ایرانیها محدودیت خاصی وجود دارد؟ ما بر اساس اطلاعات رسمی از سایتهای معتبر آلمانی مانند Make it in Germany و BAMF، و همچنین گزارشهای جدید مانند Envoy Global، این راهنما را تهیه کردهایم. همچنین، برای جزئیات شرایط فعلی، مقاله مهاجرت کاری به آلمان شرایط 2024 را مطالعه کنید.
تغییرات کلیدی در قانون مهاجرت نیروهای متخصص در سال ۲۰۲۶
یکی از سوالات رایج مخاطبان این است: “قوانین جدید مهاجرت به آلمان در ۲۰۲۶ چیست؟” دولت آلمان برای مقابله با کمبود نیروی کار، قانون مهاجرت را بهروزرسانی کرده است. تمرکز اصلی بر جذب استعدادهای جهانی است، اما با افزایش آستانه حقوق برای جلوگیری از سوءاستفاده. از اول ژانویه ۲۰۲۶، حداقل حقوق سالانه برای کارت آبی اتحادیه اروپا (EU Blue Card) در مشاغل استاندارد به ۵۰,۷۰۰ یورو (حدود ۴,۲۲۵ یورو ماهانه) میرسد. برای مشاغل کمبود و تازهواردان (مانند فارغالتحصیلان اخیر)، این رقم ۴۵,۹۳۴.۲۰ یورو (۳,۸۲۷.۸۵ یورو ماهانه) است. این افزایش بر اساس سقف بیمه بازنشستگی محاسبه میشود و هدف آن اطمینان از پایداری مالی مهاجران است.
علاوه بر این، کارفرمایان آلمانی از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ موظف هستند به کارگران خارجی استخدامشده اطلاع دهند که میتوانند از خدمات مشاوره رایگان حقوق کار استفاده کنند. این قانون برای حمایت از مهاجران جدید وضع شده و میتواند برای ایرانیها که ممکن است با قوانین کار آلمان آشنا نباشند، مفید باشد. دیجیتالسازی فرآیند ویزا نیز یکی از تغییرات بزرگ است: راهاندازی آژانس آنلاین “Work and Stay” برای کمک به جستجوی شغل و اقامت، و پورتال دیجیتال برای ارسال مدارک و پیگیری وضعیت. این تسهیلات، زمان پردازش ویزا را از ماهها به هفتهها کاهش میدهد.
لیست مشاغل کمبود نیز گسترش یافته و شامل مدیریت تولید، لجستیک، فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، مراقبت از کودکان، بهداشت، دامپزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری و آموزش میشود. برای این مشاغل، الزامات کمتری مانند عدم نیاز به مدرک دانشگاهی در IT (با حداقل سه سال تجربه) اعمال میشود. همچنین، سهمیه کارگران از کشورهای بالکان غربی از ۵۰,۰۰۰ به ۲۵,۰۰۰ کاهش یافته، اما این تغییر تأثیر کمی بر متقاضیان ایرانی دارد. در مقابل، تمرکز بر کاهش مهاجرت غیرقانونی افزایش یافته، با سختگیری بیشتر در مرزها و اخراج سریعتر مجرمان.
برای ورود به بازار کار آلمان، شناخت این تغییرات ضروری است. اگر در رشتههای فنی هستید، مقاله بهترین رشتههای فنی برای مهاجرت به آلمان را بخوانید.
انواع ویزا و مجوزهای اقامت برای مهاجرت کاری
سوال بعدی: “چه نوع ویزایی برای کار در آلمان بگیرم؟” آلمان ویزاهای متنوعی ارائه میدهد که بر اساس مهارت و وضعیت شما انتخاب میشود.
۱. کارت آبی اتحادیه اروپا (EU Blue Card): مناسب متخصصان با مدرک دانشگاهی یا تجربه بالا. در ۲۰۲۶، حقوق حداقل ۴۵,۹۳۴.۲۰ یورو برای مشاغل کمبود الزامی است. برای متخصصان IT، بدون مدرک دانشگاهی با سه سال تجربه ممکن است. خانواده بدون نیاز به اثبات مسکن همراه میشوند. این ویزا برای ایرانیها محبوب است زیرا به اقامت دائم سریعتر (۲۱ ماه با B۱ آلمانی) منجر میشود.
۲. مجوز اقامت برای نیروهای متخصص ( ۱۸a و ۱۸b): برای دارندگان مدارک حرفهای یا دانشگاهی. بدون محدودیت به شغل مرتبط با مدرک (به جز مشاغل regulated مانند پزشکی). حداقل حقوق ۴۵,۹۳۴.۲۰ یورو برای افراد با تجربه حرفهای. این مجوز برای کسانی که جاب آفر دارند، ایدهآل است.
۳. کارت فرصت (Opportunity Card یا Chancenkarte): برای جستجوی کار، بر اساس سیستم امتیازدهی (حداقل ۶ امتیاز برای مدارک، زبان، تجربه، سن و غیره). معتبر برای یک سال، قابل تمدید تا سه سال با پیشنهاد شغلی. اجازه کار پارهوقت (۲۰ ساعت هفتگی) و کار آزمایشی میدهد. برای جوانان ایرانی با مدرک حداقل دو ساله، گزینه خوبی است، به شرط داشتن A۱ آلمانی یا B۲ انگلیسی.
۴. مجوزهای ویژه: برای رانندگان حرفهای، دستیاران پرستاری و کارگران بالکان غربی. بدون چک اولویت یا الزام زبان برای برخی. همچنین، ویزای استارتاپ برای کارآفرینان با ایده نوآورانه، که نیاز به بیزنس پلن و سرمایه اولیه دارد.
برای جزئیات بیشتر در مورد قوانین و مقررات مهاجرت به آلمان، این لینک را بررسی کنید. دانشجویان و کارآموزان نیز میتوانند تا ۲۰ ساعت هفتگی کار کنند، و سن جستجوی کارآموزی تا ۳۵ سال افزایش یافته است.
الزامات عمومی و مدارک لازم برای مهاجرت کاری
“چه مدارکی نیاز دارم؟” این سوال کلیدی است. الزامات عمومی شامل موارد زیر است:
- مدارک تحصیلی و حرفهای: شناسایی (Anerkennung) مدارک خارجی الزامی است. برای مشاغل غیرregulated، حداقل دو سال آموزش حرفهای یا تجربه کافی. برای ایرانیها، مدارک دانشگاهی باید توسط Anabin تأیید شود. اگر تجربه عملی دارید، حداقل دو سال در حرفه مرتبط اثبات کنید.
- مهارت زبان: A۱ آلمانی یا B۲ انگلیسی برای کارت فرصت؛ A۲ آلمانی برای شراکت شناسایی. برای IT، زبان الزامی نیست. یادگیری آلمانی را از حالا شروع کنید، زیرا B۱ برای اقامت دائم ضروری است.
- پیشنهاد شغلی (جاب آفر): قرارداد با حقوق حداقل تعیینشده یا بر اساس توافق جمعی. برای ایرانیها، جاب آفر از پلتفرمهایی مانند LinkedIn یا EURES ضروری است. رزومه استاندارد آلمانی (Lebenslauf) بنویسید: کوتاه، با عکس و بدون اغراق.
- تمکن مالی و بیمه: اثبات پوشش هزینهها (حداقل ۱,۰۲۷ یورو ماهانه برای مجرد) و بیمه درمانی معتبر. در ۲۰۲۶، تنظیمات بیمه بر اساس آستانه درآمد جدید است.
- سن و تجربه: برای جستجوی آموزش، تا ۳۵ سال؛ دو سال تجربه در حرفه هدف برای افراد بدون مدرک رسمی.
- مدارک خاص برای ایرانیها: پاسپورت معتبر، عدم سابقه کیفری، و گاهی گواهی سلامت. به دلیل تحریمها، اثبات تمکن مالی سختتر است، اما با حساب بانکی معتبر ممکن میشود.
همچنین، برای الحاق خانواده، تسهیلات وجود دارد: بدون اثبات مسکن برای Blue Card. والدین و والدین همسر نیز در موارد خاص مجاز هستند. برای نوشتن رزومه قوی، مقاله مرتبط با نوشتن رزومه برای آلمان را ببینید.
فرآیند درخواست ویزا و نکات مهم برای موفقیت
“چگونه ویزا بگیرم؟” فرآیند از جستجوی شغل شروع میشود. ابتدا رزومه را به آلمانی یا انگلیسی آماده کنید و در سایتهایی مانند StepStone یا Make it in Germany جستجو کنید. پس از جاب آفر، مدارک را به سفارت آلمان در تهران ارسال کنید. زمان پردازش: ۴-۸ هفته برای ویزای ملی.
نکات:
- از مشاوران مهاجرتی معتبر استفاده کنید تا از ریجکت جلوگیری شود.
- پیشنهادهای شغلی Q۴ ۲۰۲۵ را بررسی کنید تا با استانداردهای ۲۰۲۶ همخوانی داشته باشد.
- برای کارت شانس، امتیازات را محاسبه کنید: مدرک دانشگاهی ۴ امتیاز، زبان ۳ امتیاز، تجربه ۲ امتیاز.
- برای ایرانیها، مصاحبه سفارت کلیدی است: صداقت و اثبات انگیزه بازگشت (اگر ویزای موقت) مهم است.
- در قانون جدید مهاجرت نیروهای متخصص به آلمان جزئیات بیشتری بخوانید.
سوالات متداول
حقوق مینی جاب چقدر افزایش مییابد؟
از ۲۰۲۶، حداقل دستمزد ساعتی به ۱۲.۸۲ یورو میرسد.
آیا ثبت شرکت گزینه خوبی است؟
بله، برای کارآفرینان با بیزنس پلن واقعی، ویزای استارتاپ تا ۱۸ ماه اقامت میدهد.
مشاغل مورد نیاز برای ایرانیها چیست؟
IT، مهندسی، پرستاری – با حقوق متوسط ۵۰,۰۰۰ یورو سالانه.
سریعترین راه مهاجرت؟
کارت فرصت برای جوانان.
