اگر بهتازگی به آلمان مهاجرت کردهاید، احتمالاً خیلی زود متوجه میشوید که زندگی در این کشور فقط پیدا کردن خانه، شغل یا دانشگاه نیست. پس با این مطلب همراه باشید
بخش مهمی از مهاجرت، یاد گرفتن همین کارهای ساده و روزمره است؛ از ثبت آدرس و باز کردن حساب بانکی گرفته تا خرید از سوپرمارکت، تفکیک زباله، استفاده از قطار و حتی اینکه بدانید یکشنبه کجا میتوانید شیر بخرید!
آلمان کشوری است که نظم و قانون در بخشهای مختلف زندگی روزمره آن دیده میشود. شاید بعضی از این قوانین در روزهای اول کمی عجیب یا حتی سختگیرانه به نظر برسند، اما بعد از مدتی به آنها عادت میکنید.
در این راهنما از سایت زبان وی ، سراغ مهمترین نکاتی میرویم که هر مهاجر و تازهواردی برای زندگی روزمره در آلمان بهتر است بداند. اما قبل از هر چیزی به شما پیشنهاد می کنیم مقالات بخش آموزش زبان آلمانی را با دقت بررسی کنید.
۱. بوروکراسی در آلمان؛ نامهها را جدی بگیرید!
یکی از اولین چیزهایی که احتمالاً در آلمان با آن روبهرو میشوید، کاغذبازی و نامههای رسمی است.
شاید انتظار داشته باشید در کشوری پیشرفته مثل آلمان تقریباً همه کارها آنلاین انجام شود، اما واقعیت کمی متفاوت است. بسیاری از کارهای اداری هنوز به فرم، امضا، مراجعه حضوری یا ارسال مدارک فیزیکی نیاز دارند. حتی گاهی یک فرم را آنلاین دانلود میکنید، آن را چاپ و امضا میکنید و دوباره اسکن و آپلود میکنید!
صندوق پستی را هر روز چک کنید
یکی از مهمترین توصیهها برای تازهواردان این است که صندوق پستی خانه را مرتب بررسی کنند.
بسیاری از نامههای رسمی آلمان از طریق پست ارسال میشوند، نه ایمیل. نادیده گرفتن یک نامه ممکن است باعث از دست رفتن مهلت قانونی، جریمه یا حتی مشکلات مربوط به برخی خدمات و مزایا شود.
در ماههای اول ممکن است نامههایی از این دست دریافت کنید:
- تأیید ثبت آدرس یا Anmeldebestätigung
- نامه مربوط به شماره مالیاتی یا Steuer-ID
- مکاتبات شرکت بیمه درمانی
- نامه مربوط به Rundfunkbeitrag
- نامههای بانک
- نامههای مربوط به قراردادها و خدمات مختلف
بنابراین اگر هنوز با زبان آلمانی راحت نیستید، بهتر است هر نامه رسمی را نادیده نگیرید و در صورت نیاز از یک فرد مسلط به آلمانی کمک بگیرید.
آیا همه کارهای اداری آنلاین انجام میشوند؟
نه کاملاً.
برخی خدمات مثل گرفتن وقت اداره شهروندان، ثبت یا لغو ثبت آدرس و دریافت بعضی فرمها ممکن است آنلاین انجام شوند؛ اما برای بعضی امور همچنان مراجعه حضوری یا ارسال مدارک امضاشده لازم است.
پس اگر به آلمان میآیید، داشتن یک پوشه مرتب برای نگهداری مدارک واقعاً ایده خوبی است.
۲. خانه در آلمان؛ قبضها خودشان پرداخت نمیشوند!
پیدا کردن خانه خودش یک ماجرای جداست، اما بعد از ورود به خانه تازه بخش دیگری از کار شروع میشود.
بسته به قرارداد اجاره، ممکن است بعضی هزینهها در اجاره لحاظ شده باشند و بعضی دیگر بر عهده خودتان باشند.
برق، اینترنت و گرمایش
برق و برخی خدمات دیگر لزوماً بهصورت خودکار به نام شما فعال نمیشوند. ممکن است لازم باشد خودتان شرکت ارائهدهنده را انتخاب کنید و قرارداد ببندید.
برای اینترنت هم بهتر است خیلی زود اقدام کنید. نصب اینترنت در بعضی مناطق ممکن است زمان ببرد و گاهی مجبور شوید برای آمدن تکنسین منتظر بمانید.
هنگام بستن قراردادهای خدماتی، چند واژه آلمانی خیلی مهم را بشناسید:
| اصطلاح آلمانی | معنی |
|---|---|
| der Vertrag | قرارداد |
| die Laufzeit | مدت قرارداد |
| die Kündigungsfrist | مهلت اعلام لغو قرارداد |
| die Nebenkosten | هزینههای جانبی |
| der Abschlag | پرداخت ماهانه علیالحساب |
| der Zählerstand | عدد کنتور |
| der Tarif | تعرفه یا طرح |
| die Grundgebühr | هزینه پایه ماهانه |
| die Kaution | ودیعه یا پول پیش |
| Warmmiete | اجاره بههمراه هزینههای جانبی |
| Kaltmiete | اجاره پایه بدون هزینههای جانبی |
یک نکته مهم: هنگام تحویل گرفتن خانه، از صاحبخانه بپرسید دقیقاً چه هزینههایی داخل Nebenkosten هستند و چه چیزهایی را باید جداگانه پرداخت کنید.
۳. هزینه رادیو و تلویزیون آلمان؛ Rundfunkbeitrag چیست؟
یکی از هزینههایی که ممکن است برای تازهواردان عجیب باشد، Rundfunkbeitrag است.
این هزینه بهصورت کلی برای هر خانوار در نظر گرفته میشود و داشتن یا نداشتن تلویزیون بهتنهایی باعث حذف آن نمیشود. مبلغ ذکرشده در مقاله اصلی برای سال ۲۰۲۵، ۱۸٫۳۶ یورو در ماه برای هر خانوار بوده است.
اگر چند نفر در یک آپارتمان زندگی میکنند، معمولاً هزینه مربوط به خود خانوار است، نه اینکه هر نفر جداگانه پرداخت کند.
بنابراین اگر تازه وارد خانه شدهاید، حتماً بررسی کنید که آیا شخص دیگری در همان واحد این هزینه را پرداخت میکند یا خیر.
۴. تفکیک زباله در آلمان را جدی بگیرید
اگر یک چیز در زندگی روزمره آلمان برای مهاجران میتواند در ابتدا گیجکننده باشد، احتمالاً تفکیک زباله یکی از آنهاست.
زبالهها معمولاً به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
- Bio: زبالههای آلی
- Gelber Sack / Gelbe Tonne: پلاستیک و بستهبندی
- Papier: کاغذ و مقوا
- Restmüll: زبالههای باقیمانده
- Glas: شیشه، معمولاً بر اساس رنگ
برای مثال، پوست میوه و تفاله قهوه معمولاً در زباله آلی قرار میگیرند، درحالیکه بستهبندیهای پلاستیکی در سطل زرد قرار میگیرند.
مقوا و کاغذهای خیلی کثیف یا خیس هم ممکن است دیگر قابل بازیافت نباشند.
نکته کاربردی: در روزهای اول، یک برگه کوچک روی یخچال بچسبانید و مشخص کنید هر نوع زباله را باید در کدام سطل بیندازید. خیلی زود عادت میکنید.
۵. سیمکارت و اینترنت موبایل در آلمان
اگر تازه وارد آلمان شدهاید، احتمالاً یکی از اولین کارهایتان خرید سیمکارت است.
برای شروع، سیمکارتهای Prepaid گزینه نسبتاً سادهای هستند. لازم نیست حتماً وارد یک قرارداد بلندمدت شوید و میتوانید هر زمان که لازم بود اعتبار یا بسته اینترنت خود را شارژ کنید.
در مقابل، قراردادهای موبایل معمولاً برای کسانی مناسبتر هستند که قصد دارند مدت طولانی در آلمان بمانند.
در قراردادهای موبایل ممکن است به مدارکی مثل احراز هویت، آدرس ثبتشده و حساب بانکی آلمانی نیاز داشته باشید.
چند اصطلاح کاربردی:
- Prepaid Karte = سیمکارت اعتباری
- Datenvolumen = حجم اینترنت
- Flatrate = بسته یا طرح با مصرف مشخص/نامحدود
- Netzabdeckung = پوشش شبکه
- Rufnummernmitnahme = انتقال شماره
- Kündigungsfrist = مهلت لغو قرارداد
اگر تازه رسیدهاید، عجله نکنید و قبل از امضای قرارداد، مدت قرارداد و شرایط لغو آن را دقیق بخوانید.
۶. در آلمان همیشه مقداری پول نقد همراه داشته باشید
شاید برایتان عجیب باشد، اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، هنوز هم همه فروشگاهها و رستورانهای آلمان پرداخت کارتی را قبول نمیکنند.
بعضی نانواییها، کافهها، رستورانهای کوچک و مغازهها ممکن است فقط Barzahlung یعنی پرداخت نقدی را قبول کنند. حتی در برخی دستگاهها کارتهای خارجی ممکن است کار نکنند.
پس بهتر است همیشه مقداری پول نقد همراه داشته باشید.
چند عبارت مهم:
Nur Barzahlung
یعنی: فقط پرداخت نقدی
Kartenzahlung möglich
یعنی: پرداخت با کارت امکانپذیر است
Kein Mindestbetrag
یعنی: حداقل مبلغ خرید برای پرداخت با کارت وجود ندارد.
همچنین داشتن چند سکه یک یا دو یورویی خیلی کاربردی است؛ مثلاً برای چرخ خرید، بعضی کمدهای قفلدار یا سرویسهای بهداشتی.
۷. یکشنبهها در آلمان داستان متفاوتی دارند!
اگر به آلمان مهاجرت کردهاید، یکی از مهمترین چیزهایی که باید خیلی زود یاد بگیرید این است:
یکشنبه برای خرید بزرگ روز مناسبی نیست!
بیشتر فروشگاهها و سوپرمارکتها در روزهای یکشنبه و تعطیلات رسمی تعطیل هستند. البته استثناهایی مثل فروشگاههای داخل ایستگاههای قطار، فرودگاهها و برخی پمپبنزینها وجود دارد.
اما معمولاً قیمتها در چنین فروشگاههایی بالاتر است.
بنابراین اگر قرار است آخر هفته در خانه باشید، بهتر است خرید اصلی را جمعه یا شنبه انجام دهید.
تصور کنید یکشنبه صبح از خواب بیدار میشوید، یخچال خالی است و حتی شیر ندارید! آن وقت احتمالاً باید سراغ فروشگاه داخل ایستگاه قطار یا فروشگاه یک پمپبنزین بروید.
۸. Pfand چیست و چرا باید بطریها را نگه دارید؟
احتمالاً خیلی زود با واژه Pfand آشنا میشوید.
در آلمان برای بسیاری از بطریها و قوطیهای نوشیدنی مبلغی بهعنوان ودیعه دریافت میشود. وقتی بطری خالی را به دستگاه مخصوص در سوپرمارکت برگردانید، میتوانید این مبلغ را پس بگیرید.
فرآیند کار ساده است:
- نوشیدنی را میخرید و مبلغ Pfand را پرداخت میکنید.
- بطری یا قوطی را نگه میدارید.
- آن را به دستگاه Pfandautomat میبرید.
- بطریها را یکییکی داخل دستگاه قرار میدهید.
- دستگاه یک رسید به شما میدهد.
- رسید را در صندوق فروشگاه استفاده میکنید یا مبلغ آن را دریافت میکنید.
برای بسیاری از بطریهای پلاستیکی و قوطیهای دارای Pfand، مبلغ ودیعه میتواند ۰٫۲۵ یورو باشد.
پس قبل از اینکه بطری را داخل سطل زباله بیندازید، حتماً علامت Pfand را بررسی کنید.
۹. حملونقل عمومی در آلمان
قطار، مترو، تراموا و اتوبوس بخش مهمی از زندگی روزمره در بسیاری از شهرهای آلمان هستند.
اما یک نکته را فراموش نکنید: هر بلیطی که میخرید لزوماً بهمعنای بلیط معتبر نیست.
در برخی سیستمهای حملونقل، بلیط کاغذی باید قبل از سوار شدن اعتبارسنجی شود.
دستگاه اعتبارسنجی را در آلمانی Entwerter میگویند.
اگر بلیط نیاز به اعتبارسنجی داشته باشد، باید آن را قبل از سفر در دستگاه مخصوص وارد کنید. در غیر این صورت ممکن است در صورت کنترل، جریمه شوید. مقاله اصلی مبلغ جریمه مورد اشاره را از نوامبر ۲۰۲۵، ۶۰ یورو اعلام کرده است.
یک جمله کاربردی:
Wo ist der Entwerter?
یعنی: دستگاه اعتبارسنجی کجاست؟
۱۰. Deutschlandticket؛ بلیط محبوب حملونقل عمومی
یکی از گزینههای جذاب برای افرادی که زیاد با حملونقل عمومی سفر میکنند، Deutschlandticket است.
این بلیط امکان استفاده از بسیاری از سیستمهای حملونقل محلی و منطقهای در سراسر آلمان را فراهم میکند؛ از جمله:
- S-Bahn
- U-Bahn
- Regionalbahn
- Regionalexpress
- اتوبوس
- تراموا
- برخی کشتیهای محلی
اما قطارهای سریع و بینشهری مانند ICE، IC و EC معمولاً شامل آن نمیشوند.
اگر هر روز برای رفتن به محل کار یا دانشگاه از حملونقل عمومی استفاده میکنید، بررسی Deutschlandticket میتواند منطقی باشد.
۱۱. دوچرخهسواری در آلمان هم قانون دارد
اگر دوچرخه دارید، فقط خرید دوچرخه کافی نیست؛ باید قوانین مربوط به دوچرخهسواری را هم بدانید.
دوچرخهسواران باید قوانین ترافیکی را رعایت کنند و در مسیرهای مشخص دوچرخه حرکت کنند.
استفاده از تلفن همراه هنگام دوچرخهسواری، عبور از چراغ قرمز، نداشتن چراغ در شب یا حرکت در مسیرهای غیرمجاز میتواند باعث جریمه شود.
بنابراین اگر تازه به آلمان آمدهاید، تصور نکنید دوچرخه یعنی آزادی کامل از قوانین!
۱۲. رانندگی با گواهینامه خارجی
اگر با گواهینامه کشور دیگری وارد آلمان شدهاید، مدت اعتبار آن به کشور صادرکننده و وضعیت اقامت شما بستگی دارد.
طبق راهنمای مورد استناد مقاله، برای بسیاری از گواهینامههای خارج از اتحادیه اروپا، پس از شروع اقامت در آلمان موضوع تبدیل گواهینامه اهمیت پیدا میکند و در برخی موارد ممکن است آزمون تئوری یا عملی لازم باشد.
پس اگر قصد دارید مدت طولانی در آلمان رانندگی کنید، بهتر است خیلی زود قوانین مربوط به گواهینامه کشور خودتان را بررسی کنید.
۱۳. تعطیلات رسمی آلمان را از قبل بشناسید
در آلمان تعطیلات رسمی میتواند برنامه زندگی روزمره را کاملاً تغییر دهد.
در بسیاری از تعطیلات رسمی، فروشگاهها، ادارات و برخی کسبوکارها تعطیل هستند. البته تعداد و تاریخ تعطیلات بسته به ایالت متفاوت است.
به همین دلیل اگر در آلمان زندگی میکنید، تقویم تعطیلات ایالت خودتان را داشته باشید.
مثلاً اگر فردا تعطیل رسمی باشد، بهتر است امروز خریدتان را انجام دهید.
در تعطیلات رسمی حتی داروخانهها ممکن است طبق برنامه عادی فعالیت نکنند و باید از داروخانههای کشیک یا Notdienst استفاده کنید.
۱۴. فرهنگ سونا در آلمان ممکن است برایتان متفاوت باشد
یکی از بخشهای فرهنگی جالب آلمان، فرهنگ سوناست.
در بسیاری از سوناهای آلمان، برهنگی در فضای سونا موضوعی عادی تلقی میشود و لزوماً معنای جنسی ندارد. رعایت بهداشت، آرامش و احترام به حریم دیگران اهمیت زیادی دارد.
اگر برای اولین بار میخواهید به سونا بروید، قوانین همان مجموعه را از قبل بخوانید.
معمولاً باید قبل از ورود دوش بگیرید و روی حوله بنشینید یا دراز بکشید تا بدن مستقیماً با چوب سونا تماس نداشته باشد.
همچنین خیره شدن به دیگران یا استفاده از تلفن همراه در چنین محیطی رفتار مناسبی محسوب نمیشود.
۱۵. اگر سگ دارید، قوانین را جدی بگیرید
داشتن حیوان خانگی در آلمان هم قوانین خودش را دارد.
برای مثال، صاحبان سگ معمولاً باید سگ خود را در شهر ثبت کنند و Hundesteuer یا مالیات سگ را بپردازند. مبلغ این مالیات بسته به شهر متفاوت است.
در برخی ایالتها داشتن بیمه مسئولیت سگ (Hundehaftpflichtversicherung) نیز الزامی است.
همچنین قوانین مربوط به قلاده، پوزهبند، حمل سگ با وسایل نقلیه عمومی و اجازه نگهداری حیوان در آپارتمان میتواند متفاوت باشد.
اگر قصد دارید با سگ خود به خانه جدیدی بروید، حتماً قرارداد اجاره (Mietvertrag) را بررسی کنید؛ ممکن است برای نگهداری حیوان به اجازه صاحبخانه نیاز داشته باشید.
چند نکته طلایی برای زندگی راحتتر در آلمان
اگر بخواهیم همه این موارد را خیلی خلاصه کنیم، برای ماههای اول زندگی در آلمان این نکات را همیشه به خاطر داشته باشید:
۱. نامههای پستی را نادیده نگیرید.
ممکن است یک نامه ساده، یک مهلت قانونی مهم داشته باشد.
۲. قرارداد را بدون خواندن امضا نکنید.
بهخصوص کلمات Laufzeit و Kündigungsfrist را یاد بگیرید.
۳. یکشنبهها از قبل خرید کنید.
این کار ساده میتواند شما را از یک دردسر بزرگ نجات دهد.
۴. مقداری پول نقد همراه داشته باشید.
همه جا کارت قبول نمیکنند.
۵. بطریهای دارای Pfand را دور نیندازید.
آنها پول خودتان هستند!
۶. قوانین تفکیک زباله را یاد بگیرید.
۷. بلیط حملونقل عمومی را دقیق بررسی کنید.
بعضی بلیطهای کاغذی باید اعتبارسنجی شوند.
۸. تعطیلات رسمی ایالت خودتان را در تقویم علامت بزنید.
۹. قبل از بستن قرارداد موبایل، اینترنت یا برق، شرایط لغو قرارداد را بخوانید.
۱۰. چند اصطلاح آلمانی کاربردی را حفظ کنید.
حتی اگر آلمانیتان خیلی خوب نیست، دانستن کلماتی مثل Vertrag، Kündigungsfrist، Barzahlung، Pfand، Entwerter و Anmeldung زندگی روزمره را بسیار سادهتر میکند.
سوالات متداول درباره زندگی روزمره در آلمان
آیا فروشگاههای آلمان یکشنبهها باز هستند؟
در بیشتر موارد خیر. بسیاری از فروشگاهها و سوپرمارکتها یکشنبهها تعطیل هستند، هرچند فروشگاههای برخی ایستگاههای قطار، فرودگاهها و پمپبنزینها ممکن است باز باشند.
آیا در آلمان حتماً باید پول نقد همراه داشته باشیم؟
بهتر است بله. با اینکه پرداخت کارتی در حال گسترش است، هنوز بعضی فروشگاهها، کافهها و کسبوکارهای کوچک فقط پول نقد قبول میکنند.
Pfand در آلمان چیست؟
Pfand مبلغ ودیعهای است که هنگام خرید برخی بطریها و قوطیهای نوشیدنی پرداخت میکنید و با تحویل ظرف خالی به دستگاه مخصوص، آن را پس میگیرید.
آیا تفکیک زباله در آلمان اجباری است؟
سیستم مدیریت پسماند در آلمان بر تفکیک انواع زباله تأکید زیادی دارد و قوانین و جزئیات آن ممکن است در شهرها و مناطق مختلف متفاوت باشد.
آیا همه کارهای اداری در آلمان آنلاین انجام میشود؟
خیر. بخشی از خدمات دیجیتال شده، اما هنوز برای بسیاری از امور ممکن است به مراجعه حضوری، فرم کاغذی یا امضای فیزیکی نیاز داشته باشید.
Deutschlandticket برای چه کسانی مناسب است؟
برای افرادی که مرتب از حملونقل عمومی محلی و منطقهای استفاده میکنند، میتواند گزینه بسیار کاربردی باشد؛ اما قطارهای مسافتدور مانند ICE و IC معمولاً شامل آن نیستند.
مهمترین چیزی که یک مهاجر تازهوارد به آلمان باید بداند چیست؟
احتمالاً مهمترین نکته این است که قوانین و روالهای روزمره را دستکم نگیرید. زندگی در آلمان بعد از مدتی بسیار قابل پیشبینی میشود؛ فقط باید در ابتدا با چیزهایی مثل Anmeldung، قراردادها، تفکیک زباله، حملونقل، تعطیلات رسمی و خرید روزمره آشنا شوید.
بعد از چند ماه، چیزهایی که در روزهای اول عجیب به نظر میرسیدند، کمکم تبدیل به بخشی عادی از زندگیتان میشوند.
منبع اصلی: مقاله Lingoda درباره ضروریات زندگی روزمره مهاجران در آلمان. مشاهده مقاله اصلی در Lingoda
